Peter Glas is voor zes jaar herbenoemd als watergraaf van Waterschap de Dommel. Het gebied waar het waterschap actief is (in het midden en zuidoosten van Brabant) is anders: er zijn geen dijken en grote rivieren, alleen heel veel kleine beken en riviertjes. Toch is er in het gebied nog 60 kilometer aan keringen (kades). Het is een drukbevolkt gebied (bijna een miljoen mensen) waar landbouw, industrie, natuur en milieu en stad dicht tegen elkaar aanliggen. Glas trad in 2003 aan. Hij was afkomstig van Hoogheemraadschap Delfland, waar hij algemeen bestuurslid was, en bij Delft Hydraulics, wat nu is opgegaan in Deltares. Hij kende dus de waterwereld, maar niet die van Waterschap de Dommel. Sinds 2004 maak Glas deel uit van het bestuur van de Unie van Waterschappen. Hij was daar verantwoordelijk voor ICT-zaken, communicatieverbetering en arbeidsvoorwaarden. Nu heeft hij de portefeuille watersystemen.
Heeft het imago van de sector geleden door het gedoe rond de verkiezingen?
Glas: "Als je de kranten leest en sommige politici hoort in de Kamer zou je somber kunnen worden. Ik ben dat echter niet. We hebben bij Waterschap de Dommel een verkiezingskrant uitgebracht een week voor de verkiezingen. Uit een peiling rond de verkiezingen bleek dat 88% van de ondervraagden die krant kende."
Hoe kijkt u terug op de afgelopen bestuursperiode?
Glas: "Het is een heel positieve periode geweest. Het jaar dat ik aantrad, 2003, was een kanteljaar. Het was de tijd van reconstructieplannen: reconstructie van de veehouderij. Revitalisering van het platteland, gericht op de intensieve veehouderij maar met oog voor de kwaliteit van het landschap en de natuur. Ik trad in maart aan en in april werd er in Ierland een akkoord tussen uitvoerende partijen in Brabant gesloten.
Met de ontwikkeling en de uitvoering van die plannen hebben we ons de afgelopen jaren bezig gehouden. Dat hebben we samen gedaan met de streek; in zogenaamde 'reconstructiecommissies'. Het ging om grote bedragen. Voor de provincie Noord-Brabant als geheel ging het in de periode 2004-2007 om 100 miljoen euro. Voor uitvoering van het tweede bestuursakkoord (2007-2011) is 275 miljoen beschikbaar. Het is dankbaar werk om daar als watergraaf inhoud aan te geven. We hebben een belangrijke rol gespeeld. Waterprojecten zijn heel belangrijk; dat gaat het waterbeheer te boven. De provincie is daarom ook niet weg te denken uit het geheel. We hebben de kosten, die overbleven nadat de subsidies uit Brussel en Den Haag er af getrokken waren, altijd fifty-fifty gedeeld."
Waar bestonden die reconstructieplannen uit?
Glas: "Er waren vier thema's: beek en kreekherstel (met het oog op de kaderrichtlijn water moesten die weer meer gaan meanderen), waterbergingen realiseren, het tegengaan van verdroging en het bevorderen van de kwaliteit van het water. Projecten richten zich vaak op een combinatie van deze thema's."
Hoeveel is er geïnvesteerd?
Glas: "In 2000 bedroeg dat bij De Dommel 1 miljoen euro per jaar. Dit is opgelopen tot 10 tot 12 miljoen euro per jaar. Het jaar 2008 was een uitschieter met een investeringsniveau van 15 miljoen euro. De komende jaren zal er ook zo'n 10 miljoen euro per jaar worden geïnvesteerd. Daar komt nog 60 miljoen bovenop voor realisering van de eisen van de Kaderrichtlijn Water."
Wat is er gebeurd op het gebied van zuivering?
Glas: "Eind 2007 is de zuivering in Eindhoven up-to-date gemaakt, om die te laten voldoen aan de nieuwste eisen. Die installatie is na die van Amsterdam en Den Haag (Delft) de grootste in Nederland. Het rioolwater van 1,6 miljoen VE's wordt er gezuiverd. Extra zorg is nodig omdat al het gezuiverde water van negen gemeenten op de relatief kleine Dommel wordt geloosd. Er is 80 miljoen geïnvesteerd in een klassieke zuivering. Over nieuwe technieken denken we wel na. Bij de zuiveringsinstallatie in Tilburg is een experimentele membraam nazuiveringsinstallatie geplaatst.
Verder doen we onderzoek naar een optimale inrichting van het rioolstelsel van de 28 gemeenten in ons gebied. Er lopen afkoppelingsprojecten en er worden overloopbakken geplaatst om te voorkomen dat rioolwater bij hevige regenval de kwetsbare beken in stroomt. Samen met Waterschap Aa en Maas plaatsten we IBA's (Individuele behandeling van afvalwater) bij huizen die niet zijn aangesloten op het riool. Dat zijn er een paar duizend. Omdat we de IBA's grootschalig inkopen en plaatsen kunnen we dat goedkoop doen."
Peter Glas:
"Kunnen we membranen inzetten voor de primaire zuivering? Een andere uitdaging is het om de energiehuishouding te optimaliseren. Misschien kunnen we zelfs we energie gaan produceren. De komende vier jaar zullen we de aanzetten hiertoe zien. "
Wat gaan jullie doen in de toekomst?
Glas: "Vragen zijn: wat kun je nog doen aan nazuivering, bijvoorbeeld met zandfiltratie? En kunnen we membranen ook inzetten voor de primaire zuivering? Een aantal zuiveringsinstallaties moet de komende jaren worden vernieuwd. We gaan ze volgens een investeringsritme één voor één aanpakken.
We doen onderzoek naar het nut van rietfilters en we hebben zogenaamde waterharmonica's. Dat zijn een soort kunstmatige beken waar biologisch leven wordt gekweekt voordat het gezuiverde water de echte beek in stroomt. Het water is, als het van de zuivering komt, weliswaar schoon, maar het is ook dood. 'Ecologiseren van het afvalwater', heet dat. Dat gebeurt bij kleine zuiveringen, zoals die in Hapert, Boxtel, Sint-Oederode en Soerendonk."
Zijn er grote veranderingen te verwachten met de komst van het nieuwe bestuur?
Glas: "Ik verwacht geen haakse bochten. Opmerkelijk is dat alle tien fracties die in het bestuur zijn vertegenwoordigd het coalitieakkoord hebben ondertekend. We hebben dus geen oppositie! Er is een goede balans tussen agrariërs, berdrijven en natuur en milieu. De winnaar van de verkiezingen, Water Natuurlijk, levert een lid van het dagelijks bestuur. Het vorige bestuur heeft het ontwerp-waterbeheerplan voor de komende zes jaar goedgekeurd. Het nieuwe bestuur moet de inspraak daarop verwerken. De plannen worden in november definitief. Ook zijn er provinciale en nationale waterplannen in de maak. We waren al fors in de uitvoering en dat zal zo blijven."
Wat zijn de trends van de komende jaren?
Glas: "Meer dan voorheen zullen we innovatie nodig hebben. De manier waarop we opdrachten wegzetten in de markt zal anders worden. Er zal meer aandacht komen voor nieuwe concepten en technologieën. Verder verwacht ik eerder een aanscherping van de normen over drinkwater dan een standstill. Voorheen concentreerden we ons simpelweg op het zuiveringsrendement: zoveel mogelijk fosfaten en nitraten uit het water halen. Maar er zitten ook andere stoffen in het afvalwater en daar zal meer aandacht voor zijn in de komende tijd. De zuiveringsinstallatie over tien jaar zal een andere zijn dan die van nu.
Een andere uitdaging is het om de energiehuishouding te optimaliseren. Misschien kunnen we zelfs we energie gaan produceren. De komende vier jaar zullen we de aanzetten hiertoe zien. Het is in onderzoek en de eerste beslissingen zullen worden genomen. Op het gebied van waterbeheer gaan we door met het realiseren van waterbergingen en het aanpakken van de verdroogde natuur. Verder zal het stedelijk waterbeheer aan belang winnen. Er zitten nu meer mensen met een stedelijke achtergrond in het bestuur. Zo zal bijvoorbeeld 17 kilometer van de Dommel door Eindhoven worden aangepakt. Dan gaat het om het wegnemen van stuwen, het aanbrengen van vistrappen, het aanleggen van ecologische zones, het aanbrengen van voorzieningen en het inpassen van het gebied in de stad. In Tilburg wordt iets soortgelijks gedaan met de verschillende Leijen." |
