Tweede Kamer bezorgd over bezuinigingen waterbeleid
|
Nederland riskeert met zijn nieuwe waterbeleid flinke claims vanuit het buitenland en een ferme reprimande uit Brussel. Ook de hoogwaterbescherming komt in de knel. Deze kritiek leverde de oppositie in de Tweede Kamer dinsdagavond tijdens de behandeling van de begroting van het nieuwe ministerie van Infrastructuur en Milieu. Verschillende Kamerleden haalden berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving aan dat Nederland zijn doelstellingen voor de Kaderrichtlijn Water niet zal gaan halen. Ook het terugdraaien van het Kierbesluit zou tot problemen met het buitenland kunnen leiden, waarvoor eerder Deltacommissaris Kuijken heeft gewaarschuwd. D66-Kamerlid Van Veldhoven wil van staatssecretaris Atsma weten 'welke kapitaalvernietiging de bezuinigingen op het waterbeleid veroorzaken'. Woensdagavond wordt het debat voortgezet met het antwoord van minister Schultz en staatssecretaris Atsma.
Hoogwater telt minder in veiligheidsbeleid
Hoewel asfalt, tolwegen en 130 kilometer per uur rijden het begrotingsdebat over Infrastructuur en Milieu domineerden, hebben de meeste fractiespecialisten zich ook over de waterparagrafen uitgesproken. Met name de oppositie uitte zorgen over de uitholling van het waterbeleid, zowel voor veiligheid als voor waterkwaliteit. D66-woordvoerster Van Veldhoven vroeg zich hardop af waarom hoogwaterbescherming voor het kabinet blijkbaar minder telt in het algehele veiligheidsbeleid. "Waarom wel extra bezuinigen op waterveiligheid en niet op wegen? Hoeveel neemt het overstromingsrisico toe als dit gat in de dijk niet wordt gedicht? Veiligheid is toch een prioriteit van dit kabinet?", vroeg zij aan staatssecretaris Atsma.
'Waar komt het geld vandaan?'
Van Veldhoven wees op het tekort van 1,3 miljard euro voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), dat door het schrappen van de FES-gelden zelfs oploopt tot 1,5 miljard euro. En zij herinnerde Atsma aan zijn eigen uitspraak dat het daarbij niet zal blijven omdat de resultaten van de nieuwe dijkentoets nog moeten komen. "Dit baart mijn fractie grote zorgen", aldus Van Veldhoven, "temeer omdat de Algemene Rekenkamer kritisch was over de financiële constructie met de waterschappen die hen prikkelt om hogere in plaats van lagere bouwkosten te maken. Dat lijkt me, zacht gezegd, niet helemaal in lijn met de huidige tijdgeest, zeker niet in de context van het grote tekort. Waar gaat het geld volgens de bewindspersonen vandaan komen?"
De discussie over de financiering van de waterveiligheid zal grotendeels aan de orde komen tijdens het debat over de MIRT, op 13 december.
Kosten worden verschoven
Het D66-Kamerlid plaatste ook kanttekeningen bij het beleid voor waterkwaliteit, waarin het kabinet wil snijden. Zij verwijst naar het harde oordeel van het PBL dat de bezuinigingen het effect van het beleid tot nu toe vrijwel geheel tenietdoen. Ze wil van Atsma weten welke doelstellingen van de KRW niet worden gehaald. Zij vreest ook dat uiteindelijk de rekening bij de drinkwaterbedrijven terechtkomt, die veelal uit het oppervlaktewater drinkwater moeten bereiden en wellicht voor hogere kosten komen te staan als de waterkwaliteit niet verbetert.
PBL-rapport kraakt KRW-beleid
Staatssecretaris Atsma had vorige week het rapport van de PBL naar de Kamer gestuurd. De conclusies zijn niet erg positief over het milieu- en waterbeleid. Het PBL schreef dat Nederland niet aan de KRW-doelstellingen kan voldoen en vroeg zich sterk af of Brussel dat wel kan accepteren. Het adviesorgaan wees het kabinet er ook op dat het zich in het regeerakkoord rijk heeft gerekend door te anticiperen op de ruimte die de KRW nog zou bieden. "In het geval van de KRW wordt die ruimte al maximaal benut, aangezien Nederland in het bestaande beleid reeds heeft gekozen voor temporisering (fasering tot 2027) en voor haalbare en betaalbare maatregelen. De in het regeerakkoord aangekondigde structurele bezuiniging van 50 miljoen euro doet de effecten van het huidige KRW-beleid vrijwel teniet. Hierdoor zal ruwweg 30-50 % van de wateren in 2027 de 'goede toestand' bereiken in plaats van de eerder verwachte 40-60% van de wateren en zal Nederland tekortschieten ten opzichte van de Europese normen van de KRW. Dit geldt evenzeer voor de waterkwaliteit in stedelijk gebied als voor de specifiek beschermde drinkwater-, zwemwater- en Natura2000-gebieden."
'Brussel laat me koud'
PvdA'er Diederik Samsom verwees ook naar het PBL maar baarde vooral opzien met de stekelige opmerking dat een mogelijke ruzie met Brussel hem 'koud laat'. "Dat zoekt het kabinet maar uit, dat kan nog wel bij alle confrontaties die deze regering met Europa zoekt." Hij maakte zich meer zorgen over de confrontatie met de Nederlandse burgers die allemaal recht hebben op schoon water. "In de vijver van het park, in het meertje bij de stad, in de sloten van weilanden. Heel veel Nederlanders willen graag vissen, zwemmen, pootjebaden of wat dan ook."
Megaclaims
Ook het mogelijk terugdraaien van het Kierbesluit in het Haringvliet baarde verschillende Kamerleden zorgen. Eerder deze maand had Deltacommissaris Kuijken in een brief aan staatssecretarissen Atsma en Bleeker er al op gewezen dat landen als Duitsland en Zwitserland tientallen miljoenen euro's hebben geïnvesteerd in verbetering van de waterkwaliteit van de Rijn. Als Nederland internationale afspraken zoals het Rijnverdrag niet nakomt, kan het rekenen op mega-claims. De Kamer vraagt staatsecretaris Atsma om een reactie en wil ook eventuele brieven van buurlanden onder ogen krijgen.
Knipperlichtthema
Ook het heikele punt van de Hedwigepolder levert mogelijke onmin op met Vlaanderen. Groenlinks-kamerlid Liesbeth van Tongeren noemde het een knipperlichtthema: dan weer wel, dan weer niet. Zij kwam in scherp debat met Kamerlid Richard de Mos van de PVV die zich een fan van de Hedwigepolder noemde. Volgens De Mos kan buitendijkse natuur een goed alternatief zijn voor ontpoldering. Van Tongeren stelde dat elk alternatief vaak is onderzocht en telkens niet voldeed om ontpoldering te vervangen.
VVD: Integrale aanpak en keuzes durven maken
De Kamerleden van de regeringsfracties VVD en CDA verdedigden 'de heldere keuzes' in het waterbeleid. Op het gebied van waterveiligheid verwacht VVD'er Charlie Aptroot juist grote investeringen, maar dan in samenhang met andere ruimtelijke functies. "Water gaat sowieso een steeds belangrijker rol spelen bij de ruimtelijke ordening van ons land. De waterhuishouding moet niet alleen worden aangepast aan de functies, maar als wij functies ergens willen neerleggen, moeten we ook denken aan de waterhuishouding. De wateropgave moet in het ruimtelijk beleid worden verankerd, zowel op rijksniveau als bij provincies en gemeenten. Er liggen grote opgaven op het gebied van waterveiligheid. Die gaan veel geld kosten. Het gaat om miljardeninvesteringen. Dat geldt, qua milieu iets minder, ook voor de zoetwatervoorraad. Wij verwachten de komende jaren een flink aantal projecten rondom kust, rivieren en delta. De ruimtelijke plannen kunnen er juist voor zorgen dat Nederland in beweging komt, dat het veiliger wordt en dat de waterkwaliteit beter wordt. Het moet dus integraal worden bekeken en wij moeten een keus durven maken."
Woensdagavond 1 december is het begrotingsdebat voor Infrastructuur en Milieu in de Tweede Kamer vervolgd, lees het verslag HIER.
Op dinsdag 7 december komen de amendementen in stemming.
(WaterForum Online, 1 december 2010)
|
