Parkeergarages en wegen als hoogwaterkering voor het achterland
|
Gebouwen, parkeergarages en wegen die naast hun ‘gewone’ stedelijke functies ook het achterland kunnen beschermen tegen rivieroverstromingen. Dat is volgens onderzoeker Bianca Stalenberg een interessant concept voor Nederlandse Rijnsteden. Zij is op dit onderwerp aan de TU Delft gepromoveerd. Zogenaamde adaptable flood defences (AFD) zijn al toegepast in Japan, maar zouden ook kunnen werken in een stad als Nijmegen. Zij heeft een matrix ontwikkeld waarmee stedenbouwkundigen en waterbeheerders samen de opties kunnen afwegen.
Stedelijk
Klimaatverandering en vooral de economische ontwikkeling van de laatste decennia, hebben ervoor gezorgd dat het huidige systeem van waterkeringen moet worden verbeterd in diverse Nederlandse Rijnsteden. Tegelijkertijd zijn stedelijke rivierfronten onderhevig aan trends en de wensen van de lokale bevolking en beleidsmakers. “Helaas is het verbeteren van waterkeringen en het herontwikkelen van stedelijke rivierfronten daardoor erg ingewikkeld”, zegt promovenda Bianca Stalenberg die zich vervolgens afvroeg of waterkeringen en stedelijke functies goed te combineren zijn.
Aanpasbaar
Volgens Stalenberg in een combinatie van functies mogelijk door het concept van ‘aanpasbare waterkeringen’ toe te passen: adaptable flood defences (AFD). Constructies zoals parkeergarages, gebouwen wegen worden hierbij zodanig ontworpen dat ze naast hun ‘gewone’ stedelijke functies tegelijk ook het achterland kunnen beschermen tegen overstromingen. Deze innovatieve constructies zijn bovendien aan te passen aan de omstandigheden op langere termijn. Dit maakt het voor hoogwaterbestrijders mogelijk om rekening te houden met externe invloeden, zoals klimaatverandering en economische veranderingen.
Tokyo en Nijmegen
Stalenberg deed onder meer casestudies in Nijmegen en het Japanse Tokyo. “De casestudie in Nijmegen laat zien dat het AFD-concept toepasbaar is in Nederlandse riviersteden.” De casestudie in de Japanse hoofdstad Tokyo laat zien dat het AFD-concept ook potentie heeft in hoogontwikkelde landen buiten Nederland. De ‘superdijk’ in Tokyo is een voorbeeld van het AFD-concept dat al is toegepast. Dit is in feite een zeer brede dijk (honderden meters) met een flauw binnenwaarts talud. Een dijk met een hoogte van 10 meter is zodoende 300 meter breed waardoor hij veel stabieler is en veel beter bestand is tegen faalmechanismen dan een reguliere dijk. Stedenbouwkundig is het voordeel dat men het binnentalud kan gebruiken voor stedelijke activiteiten, zodat de ‘superdijk’ bijdraagt aan de stedelijke kwaliteit.
‘Stedelijke waterkeringmatrix’
Stalenberg ontwikkelde tevens een beslissingondersteunend model, de ‘stedelijke waterkeringmatrix’, ook wel de UFPM-tool genoemd (Urban Flood Protection Matrix). De matrix geeft waterschappen en gemeenten inzicht in het (her)ontwikkelen van stedelijke rivierfronten en het verbeteren van stedelijke waterkeringen. De demoversie van de UFPM tool is beschikbaar op de site Urban Riverfronts. |
